Podstawowe informacje

Biuro wiodące – Centrum Komunikacji Społecznej

Koordynator programu – Aleksandra Żórawska

Kontakt – a.zorawska@um.warszawa.pl

Konsultacje społeczne projektu Programu wspólnota

14 października 2020

Jak rozwijać i wspierać lokalne społeczności w Warszawie? Jak dbać o siebie nawzajem? Aby osiągnąć te cele, wspólnie przygotowaliśmy Program Wspólnota, który ma nam w tym pomóc. Program Wspólnota wpisuje się w cel pierwszy Strategii #Warszawa2030 Odpowiedzialna wspólnota i realizuje cel operacyjny 1.1 Dbamy o siebie nawzajem.

W trakcie warsztatów konsultacyjnych otwierających prace nad Programem Wspólnota, które odbyły się wiosną 2018 roku, mieszkańcy i przedstawiciele organizacji pozarządowych wskazywali, że wspólnota jest ważna, ponieważ daje poczucie tożsamości, bezpieczeństwa, sprawczości, wsparcia i ochrony wspólnych dóbr, wyzwala twórczy potencjał, umożliwia wymianę wiedzy, kształtuje postawy i zasady działania.

Plakat konsultacji społecznychJako istotne fundamenty wspólnoty wskazano m.in.:

– różnorodność, a zarazem poczucie przynależności,
– postawy otwartości, wrażliwości, odpowiedzialności i szacunku,
– relacje i więzi społeczne,
– wspólną historię i tradycję, ale również wspólne cele i identyfikacje,
– dobrą komunikację i dostępność dla wszystkich,
– świadomość i aktywność społeczną,
– samoorganizację, samopomoc, współpracę i partnerstwo,
– wspólną przestrzeń.

Więcej informacji o tym, jak był tworzony Program Wspólnota, przeczytasz na stronie >>>

Najważniejsze – według nas – obszary programu Wspólnota to:

– postawy otwartości i szacunku, wsparcie społeczne;
– relacje społeczne, tożsamość lokalna oraz przywiązanie do miejsca;
– zaangażowanie na rzecz dobra wspólnego, aktywność społeczna.

Pozwoliło to na wskazanie trzech celów szczegółowych Programu Wspólnota, których realizacja ma wspierać i rozwijać lokalne społeczności w Warszawie:

  1. Jesteśmy otwarci na siebie – działania realizowane w ramach tego celu będą wzmacniać postawy otwartości na różnorodność, podkreślać jej potencjał, ale również wspierać osoby narażone na dyskryminację.
  2. Identyfikujemy się z miejscem, w którym mieszkamy – działania realizowane w ramach tego celu będą wzmacniać poczucie bycia u siebie oraz identyfikacji z miejscem wśród mieszkanek i mieszkańców Warszawy.
  3. Mamy zapewnione warunki do aktywności społecznej – działania realizowane w ramach tego celu będą skoncentrowane na zapewnieniu warunków do zaangażowania na rzecz dobra wspólnego, tj. na rozwijaniu narzędzi i kompetencji pozwalających działać na rzecz swojego otoczenia czy społeczności.

Poznaj projekt dokumentu i powiedz nam, co o nim myślisz. Porozmawiajmy na spotkaniu on-line w czwartek 29 października o godz. 17:00

– na YouTube – możesz oglądać spotkanie i dyskutować na czacie (wkrótce opublikujemy link),
– na platformie ZOOM – możesz zabrać głos w dyskusji. Jeśli chcesz skorzystać z tej opcji, napisz na inicjatywa@um.warszawa.pl. Link do spotkania oraz instrukcję prześlemy Ci w mailu zwrotnym.

Prześlij nam swoją opinię na adres inicjatywa@um.warszawa.pl do 2 listopada 2020 roku.

Spotkanie inauguracyjne Rady Programowej

16 stycznia 2020

Wczoraj nastąpiło inauguracyjne spotkanie Rady Programowej, która będzie czuwała nad realizacją prac nad Programem Wspólnota. Przewodniczącą Rady została dyrektor koordynator Aldona Machnowska-Góra, a w jej skład weszli przedstawiciele Zarządów Dzielnic, dyrektorzy i zastępy dyrektorów Biur (wskazani do współpracy w załączniku nr 5 Strategii Warszawa#2030) oraz eksperci zewnętrzni zajmujący się kwestiami adresowanymi w Programie. Podczas spotkania omówiono przebieg dotychczasowych działań, harmonogram prac, wyzwania związane z Programem oraz przedstawiono i dyskutowano nad roboczymi podcelami Programu. Ustalono również, że następne spotkanie Rady Programu odbędzie się w marcu.

rada programowa rada programowa rada programowa

Seminarium naukowe „Miejskie wspólnoty sąsiedzkie: realia, praktyki, potencjały”.

1 grudnia 2019

Wydarzenie odbędzie się 6 grudnia 2019 r. w Warszawie w godzinach 10.00-16.00. Podczas seminarium porozmawiamy o stanie wspólnot sąsiedzkich w miastach, o tym jak budować relacje wewnątrz i między różnymi wspólnotami oraz jaki jest sens budowania wspólnot.

Niewątpliwą zaletą seminarium będzie obecność osób z jednostek naukowych z różnych miast w Polsce, które podzielą się wynikami swoich badań (m.in. Akademia Pedagogiki Specjalnej, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wrocławski) oraz osób budujących wspólnoty w praktyce (Stowarzyszenie Ochocianie, Wolskie Centrum Kultury).

Wydarzenie organizuje Centrum Komunikacji Społecznej Urzędu m.st. Warszawy wraz z Wydziałem Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego w ramach partnerskiej współpracy.

Seminarium odbędzie się w Centrum Kreatywności ul. Targowa 56 w Warszawie.  

Ramowy program Seminarium:

10.00 rejestracja uczestników (kawa)

10.30 otwarcie Seminarium

10.45-12.05: I sesja: Jaka wspólnota sąsiedzka?(prowadzenie dr hab. Magdalena Dudkiewicz, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego)

Opis: Sesja rozpocznie się prezentacją wyników i wniosków z badania pt. „Tworzenie i funkcjonowanie wspólnot lokalnych w Warszawie”. Wszystkie wystąpienia skupione będą wokół zagadnienia miejskiej wspólnoty terytorialnej – zarówno w kontekście definicji (typów, cech, granic) jak i praktycznych konsekwencji zamieszkiwania „w pobliżu”. Na ile bliskie zamieszkiwanie realnie wpływa na bezpośrednie relacje, ich siłę, jakość, znaczenie? Co powoduje, że takie wspólnoty sąsiedzkie są raczej zamknięte, lub przeciwnie otwarte i gotowe na włączanie nowych członków? Czy sąsiedzi podejmują wspólne aktywności, a jeśli tak, to w jakich dziedzinach?

Referentki:

Dr Bogna Kietlińska (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego): adiunkt, uczestniczka projektów badawczych z obszaru antropologii i socjologii miasta, etnografii wielozmysłowej oraz partycypacji społecznej wspieranej przez narzędzia GIS sprzyjające powstawaniu inteligentnych miast.

Wystąpienie będzie dotyczyło wybranych wniosków i rekomendacji z badania Tworzenie i funkcjonowanie wspólnot lokalnych w Warszawie zrealizowanego w 2018 roku na zamówienie Centrum Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Stołecznego w ramach opracowywania Programu wykonawczego Wspólnota do celu 1.1. Strategii Rozwoju m.st. Warszawy #Warszawa2030. Najważniejsze zagadnienia dotyczą zidentyfikowanych typów wspólnot lokalnych, mechanizmów ich powstawania oraz relacji pomiędzy ich istnieniem a odczuwaniem identyfikacji z miejscem.

Dr hab. Marcjanna Nóżka, prof. UJ (Instytut Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego): uczestniczka projektu badawczego, zajmująca się: socjologią przestrzeni, problemów społecznych, wykluczeniem społecznym.
 

Wystąpienie będzie dotyczyło sposobów gospodarowania miejską przestrzenią osiedlową jako formy codziennych praktyk partycypacyjnych będących źródłem inkluzji i sąsiedzkich antagonizmów. Referat odnosi się do wyników badań zrealizowanych w latach 2016 – 2018 w ramach projektu sfinansowanego przez NCN, pt. Różnice i granice w procesie tworzenia wielkomiejskich społeczności sąsiedzkich. Studium społeczno-przestrzenne.

Dr inż. Edyta Winiarska-Lisiecka: laureatka konkursu „Dyplomy dla Warszawy” na najlepszą rozprawę doktorską. Badaczka przestrzeni towarzyszących miejscom zamieszkiwania wspólnot sąsiedzkich.

Wystąpienie będzie dotyczyło wybranych zagadnień poruszonych w rozprawie doktorskiej  „Podwórka jako ogrody wspólnot sąsiedzkich”. Autorka omówi, w jaki sposób posługując się narzędziem nazwanym „Kartą oznak terytorialności” można wyznaczyć i rozpoznać ogrody wspólnot sąsiedzkich, które są zlokalizowane w przestrzeniach towarzyszących miejskiej zabudowie mieszkaniowej. Przedstawi dynamikę ich powstawania oraz typologię na przykładzie wybranych obszarów m.st. Warszawa.

12.05-12.50 przerwa obiadowa (lunch wegetariański)

12.50-14.10: II sesja: Jakie sąsiedztwo wspólnot? (prowadzenie dr Aleksandra Winiarska, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego)

Opis: Celem sesji będzie przyjrzenie się różnorodności wspólnot w mieście oraz zastanowienie się jakie podziały i opozycje ujawniają się najczęściej i jak wspólnoty reagują na (szeroko pojęte) różnice we własnym obrębie, a także w relacjach z otoczeniem. Przedmiotem zainteresowania będą m.in. wspólnoty nie-terytorialne, wspólnoty nieformalne oraz aktywność w przestrzeni wirtualnej. Celem będzie również zastanowienie się nad istnieniem praktyk wspólnotowych mających na celu budowanie relacji zarówno wewnątrz, jak i pomiędzy wspólnotami, a także odpowiedź na pytanie, czy przybysze i migranci – pochodzący z innych miejsc w Polsce, jak i zagranicą – zostają włączeni do istniejących wspólnot, czy tworzą własne lub pozostają z boku.

Referentki:

Dr Marta Klekotko (Instytut Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego): adiunkt, zajmuje się socjologią społeczności lokalnych. Kieruje projektem badawczym pt. Kulturowe mechanizmy strukturacji miejskich wspólnot lokalnych.

Wystąpienie będzie dotyczyło kluczowych mechanizmów kulturowych kształtowania się tzw. „starej” i „nowej” wspólnotowości, ich związków ze „starą” i „nową” lokalnością, a także znaczenia w mobilizowaniu społeczności oraz pobudzaniu oddolnej samoorganizacji i działań zbiorowych. Na podstawie analizy danych z badań terenowych prowadzonych w Warszawie, Krakowie i Katowicach udzielę odpowiedzi na pytanie o istotę kulturowo-przestrzennych mechanizmów kształtowania się miejskiej wspólnotowości oraz pożądany kierunek ewentualnych interwencji socjologicznych i kształtowania polityk miejskich.

Dr Magdalena Łukasiuk (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego): adiunkt, zajmuje się socjologią architektury, zamieszkiwania i procesami migracji.

Wystąpienie będzie dotyczyło znaczenia migracji dla wspólnoty. Warszawa od zawsze była miastem imigracyjnym, podlegającym napływowi wewnętrznemu i migracjom zewnętrznym. Migracje miały wpływ na procesy selekcyjne, ale też integracyjne. Figura „prawdziwego warszawiaka” i „słoika” to stereotypy o długiej tradycji, obecnie uzupełniane przez tworzące się wizerunki przybyszów z zagranicy. Wizerunki te są mocno zależne od koniunktury gospodarczej i politycznej. W moim wystąpieniu zajmę się narracjami na temat warszawskich imigrantów i ich wpływem na wspólnoty miejskie.

Mgr Anna Pokrzywa (Instytut Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej): zajmuje się aktywizmem miejskim, problematyką lokalnych wspólnot wirtualnych i e-sąsiedztwem.

Wystąpienie będzie dotyczyło wyników kilkuletniej obserwacji warszawskich grup wirtualnych. Będę szukać odpowiedzi na pytania: jakiego rodzaju relacje sąsiedzkie zauważalne są w wirtualnych wspólnotach? Jakie potrzeby manifestują mieszkańcy w grupach? Jak wirtualne miejsca spotkań sąsiadów wpływają na ich wspólnotę lokalną? W referacie opiszę skalę i charakterystykę e-sąsiedztwa, zaprezentuję typy podejmowanych aktywności, wskażę przykłady tego, jak rzeczywistość online wpływa na wspólnotę lokalną offline, a także opiszę kapitały, zagrożenia i konflikty, które dzięki grupom powstają.

14.20-15.50: panel dyskusyjny (prowadzenie dr hab. Barbara Lewenstein, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego).

Opis: Panel podejmie problematykę wzmacniania wspólnot lokalnych przez interwencje zewnętrzne.  Poszukamy odpowiedzi na pytania: Czy w ogóle jest sens budować wspólnoty (i inwestować w nie środki) w środowiskach miejskich, czy też wspólnoty takie powstają spontanicznie same?  Jeśli tak to jakiego typu powinny być to interwencje: inwestycje w lidera, czy może w infrastrukturę dla wspólnoty? Jaka ona miałaby być? Które społeczności wzmacniać, gdzie inwestować środki? A także czego jeszcze nie wiemy o wspólnotach co warto byłoby zbadać? Efektem ma być zestaw tropów i rekomendacji na przyszłość.

Panelistki i paneliści:

Prof. dr hab. Maria Mendel (Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego): Kierownik Zakładu Pedagogiki Społecznej. Autorka koncepcji pedagogiki miejsca, w tym pedagogiki miasta, oraz licznych kategorii teoretycznych służących edukacyjnie zorientowanej refleksji nad miastem oraz badaniom jego przestrzeni i miejsc [w tym ostatnio „pamięciomiejsc” i miejsc „innych”, analizowanych w perspektywie ontologii (nie)obecności, czy praktyki artystycznej].

Dr Krzysztof Mikołajewski (Wolskie Centrum Kultury): Jako były dyrektor CKS i obecnie dyrektor Wolskiego Centrum Kultury działa w obszarze aktywizacji i animacji  i kulturalnej Warszawy. Współinicjator wielu inicjatyw kulturalnych,  w tym m.in sieci Miejsc Aktywności Lokalnej.

Dr hab. Jacek Schindler (Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego): Zajmuje się problematyką uwarunkowań aktywizacji lokalnej, teorii i interpretacji kultury, kulturowych uwarunkowań ochrony środowiska naturalnego. Założyciel Stowarzyszenia Nowa Idea, członek Ashoka, Innovators for the Public. Inicjator kampanii na rzecz aktywizacji lokalnej i ograniczania konsumpcji.

Dr Maria Środoń (Stowarzyszenie Ochocianie): aktywistka lokalna, od dwunastu lat przewodniczy lokalnemu Stowarzyszeniu Ochocianie. Autorka wielu zrealizowanych projektów do budżetu partycypacyjnego i inicjatyw lokalnych.

15.50–16.00 Podsumowanie i zamknięcie seminarium.

Referaty wygłoszone podczas seminarium znajdą swoje odzwierciedlenie w publikacji naukowej, która będzie udostępniona w formie elektronicznej na stronie internetowej https://2030.um.warszawa.pl/ oraz http://inicjatywa.um.warszawa.pl/.

Działanie to wpisuje się w realizację celu 1.1. Dbamy o siebie nawzajem.

Aktualności

27.12.2018 r.

W listopadzie 2018 roku zakończyła się praca nad analizą socjologiczną wspólnot lokalnych w Warszawie. Zapraszamy do zapoznania się z raportem końcowym. Dzięki badaniu lepiej można zrozumieć mechanizmy wspierające i blokujące działania mieszkańców we wspólnotach lokalnych oraz budujące identyfikację z miejscem. Wyniki i rekomendacje przedstawione w raporcie zostaną wykorzystane do zbudowania celów szczegółowych Programu.

W październiku i listopadzie 2018 roku przeprowadziliśmy cykl 8 spotkań trzech grup roboczych. Celem pracy grup było zebranie obszarów i kierunków działań Programu Wspólnota – programu wykonawczego do celu 1.1. Strategii #Warszawa 2030: Dbamy o siebie nawzajem.

Praca grup była skupiona na tematach:
– budowania otwartości i wspierania nawiązywania relacji w środowisku lokalnym,
– rozwijania aktywności społecznej i współpracy lokalnej,
– budowania poczucia przynależności i identyfikacji z miejscem.

Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją podsumowującą cykl spotkań i włączenia się w dalsze prace nad Programem. Propozycja obszarów i kierunków działań dała wkład potrzebny do wypracowania celów szczegółowych Programu.


18.09.2018 r.

Rozpoczynamy drugi etap prac nad opracowaniem Programu Wspólnota!

Na przełomie maja i czerwca br. odbyły się konsultacje społeczne wizji programu. Kolejnym etapem jest wypracowanie celów szczegółowych i kierunków działań programu.

W tym celu powołane zostaną trzy grupy robocze, których zadaniem będzie zdefiniowanie celów szczegółowych w następujących obszarach:

  1. Budowanie otwartości i wspieranie nawiązywania relacji w środowisku lokalnym
  2. Rozwijanie aktywności społecznej i współpracy lokalnej
  3. Budowanie poczucia przynależności i identyfikacji z miejscem

Zasady naboru do grup roboczych Programu Wspólnota

Do udziału w pracach zapraszamy osoby, które mają różnorodne doświadczenia działaniach na rzecz rozwoju lokalnych wspólnot, w szczególności we współpracy z samorządem: przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz aktywistów z grup lokalnych (także niesformalizowanych), przedstawicieli urzędów dzielnic i instytucji miejskich i dzielnicowych oraz Urzędu Miasta.

W szczególności zapraszamy osoby chętne do pogłębionej refleksji i konstruktywnego udziału w projektowaniu działań o charakterze systemowym (a więc nie rozwiązań doraźnych problemów lokalnych). Planowane są maksymalnie trzy spotkania zespołów oraz dodatkowe wspólne spotkanie dla uczestników wszystkich zespołów roboczych, poświęcone syntezie wypracowanych materiałów.

Każdy zespół będzie liczył 24 osoby: przedstawicieli organizacji, partnerstw lokalnych i grup nieformalnych, mieszkańców oraz urzędników. Ważne jest, aby osoby zgłaszające się do prac zespołów miały gotowość i możliwość udziału we wszystkich spotkaniach danego zespołu.

Spotkania grup roboczych

Grupa I

Miejsce: Centrum Wielokulturowe w Warszawie, ul. Jagiellońska 54

Terminy spotkań: 22 października, 5 listopada, 19 listopada*

Godz: 17.00 – 20.00

Grupa II

Miejsce: Centrum Społeczne Paca, ul. Paca 40

Terminy spotkań: 16 października, 30 października, 13 listopada

Godz. 17.00 – 20.00

Grupa III

Miejsce: Centrum Aktywności Międzypokoleniowej, ul. Nowolipie 25b

Terminy spotkań: 24 października, 7 listopada, 21 listopada**

Godz. 17.00 – 20.00

Spotkanie podsumowujące (plenarne):

Miejsce:  Pałac Ślubów, Pl. Zamkowy 6

Terminy spotkania: 27 listopada

Godz. 17.00 – 20.00

Zgłoszenia wraz z krótkim opisem swoich doświadczeń prosimy przesyłać drogą mailową na adres wspolnota@um.warszawa.pl do 30.09.2018.

Odpowiedź na zgłoszenie zostanie Państwu przesłana do 08.10.2018.

W miarę dostępnych miejsc możliwe jest uczestnictwo w więcej niż jednym zespole roboczym.
W przypadku większej liczby zgłoszeń dokonamy wyboru uczestników na podstawie ich zróżnicowanych doświadczeń związanych z rozwojem wspólnot lokalnych.

Kontakt:

www: 2030.um.warszawa.pl/program-wspolnota

email: wspolnota@um.warszawa.pl

tel.: Adam Markuszewski 22 443 34 48, Aleksandra Żórawska 22 443 34 36

* Termin opcjonalny – możliwe, że dwa spotkania wyczerpią w pełni zakres zadań do wypracowania przez grupę.

** Termin opcjonalny – możliwe, że dwa spotkania wyczerpią w pełni zakres zadań do wypracowania przez grupę.


03.07.2018 r.

Zakończyliśmy konsultacje na temat wizji i wartości, jakie powinny leżeć u podstaw wspierania rozwoju wspólnot w Warszawie. Był to pierwszy etap tworzenia Programu Wspólnota – programu wykonawczego do celu 1.1. Strategii #Warszawa 2030: Dbamy o siebie nawzajem. Zapraszamy do zapoznania się z raportem z konsultacji i zachęcamy do śledzenia i włączania się w dalsze prace nad Programem.

Program Wspólnota – Raport z konsultacji

 


15.05.2018 r.

Centrum Komunikacji Społecznej Urzędu m.st. Warszawy przystępuje do opracowania Programu Wspólnota – programu wykonawczego do celu 1.1. Strategii Rozwoju #Warszawa 2030: Dbamy o siebie nawzajem.

Celem programu jest budowa, wzmocnienie i rozwijanie wspólnot lokalnych poprzez włączenie mieszkańców w życie społeczności lokalnych oraz pomoc w nabywaniu i rozwijaniu kompetencji społecznych. W tym kontekście istotne będą również działania wzmacniające tożsamość lokalną i poczucie identyfikacji z miejscem zamieszkania. Program będzie określał działania oraz narzędzia, które umożliwią mieszkańcom podejmowanie aktywności na rzecz wspólnoty lokalnej, a także działania edukacyjne i kulturalne, które pomogą w budowaniu i wzmacnianiu postaw otwartości i wrażliwości na potrzeby innych oraz dbania o najbliższe otoczenie.

Prace nad programem rozpoczną się od konsultacji społecznych, podczas których wspólnie dokonamy opracowania wizji i wartości, jakie powinny leżeć u podstaw wspierania rozwoju wspólnot w Warszawie.

Zapraszamy na otwarte spotkanie konsultacyjne 29 maja 2018 r. które odbędzie się w godz. 17.30-20.00 w Centrum Aktywności Międzypokoleniowej w Warszawie, ul. Nowolipie 25b. W trakcie spotkania dostępny będzie tłumacz języka migowego. Budynek jest przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Opinie będziemy także zbierać podczas wydarzeń realizowanych w ramach tegorocznej edycji Warszawskiego Dnia Sąsiada (listę wydarzeń, na których będzie można nas spotkać, będziemy uzupełniać na bieżąco) oraz pod adresem: wspólnota@um.warszawa.pl

Wypracowana wizja będzie punktem wyjścia do przeprowadzenia diagnozy strategicznej dotyczącej wybranych obszarów objętych programem. Następnie powołane zostaną zespoły robocze do prac nad poszczególnymi obszarami programu.