Harmonogram

wrzesień 2020 - Inicjowanie projektu
październik - listopad 2020 - Analiza danych zastanych (desk research), indywidualne wywiady pogłębione (eksperckie), wywiady grupowe z młodzieżą
listopad - grudzień 2020 - Warsztaty konsultacyjno-projekcyjne z młodymi ludźmi
grudzień 2020 - luty 2021 - Konsultacje treści projektu w grupie eksperckiej
kwiecień - maj 2021 - Konsultacje z mieszkańcami i uzgodnienia wewnętrzne
czerwiec 2021 - Podsumowanie konsultacji społecznych, uzgodnienia projektu Polityki pomiędzy komórkami Urzędu

Na jakim etapie jesteśmy?

Warsztaty konsultacyjno-projekcyjne z młodymi ludźmi

Podstawowe informacje

Biuro wiodące – Centrum Komunikacji Społecznej

Koordynator polityki – Karolina Dudek-Rączka

Kontakt – politykamlodziezowa@um.warszawa.pl ; Sekretariat.CKS@um.warszawa.pl

Zakończenie etapu badawczego

Zakończyliśmy drugi etap prac badawczych związanych z przygotowaniem polityki młodzieżowej m.st. Warszawy. Na przełomie stycznia i lutego 2021 r. zorganizowaliśmy  8 warsztatów z młodzieżą (w tym 3 z uczniami i uczennicami w wieku 10-14 lat) oraz 2 wywiady grupowe z osobami pracującymi z młodzieży. Łącznie w drugim etapie badania udział wzięło 119 osób w wieku 10-26 lat oraz 14 edukatorów i edukatorek. Tym samym zakończyliśmy cały etap badawczy towarzyszący powstawaniu polityki młodzieżowej.

Tak w liczbach wyglądał ten proces:
- 15 warsztatów konsultacyjno-projekcyjnych z młodzieżą
-
5 wywiadów grupowych z osobami pracującymi z i/lub dla młodzieży
- 8 wywiadów grupowych z młodzieżą
- 210 osób w wieku 10-26 lat uczestniczących w warsztatach konsultacyjno-projekcyjnych
- 55 młodych osób biorących udział w wywiadach grupowych
- 33 osoby dorosłe (pracujące z i/lub dla młodzieży) biorące udział w wywiadach grupowych
- 21 osób wchodzących w skład grupy eksperckiej

Nad czym aktualnie pracujemy?

Na podstawie bogatego materiału badawczego sformułowaliśmy 8 wartości, które powinny definiować warszawska politykę młodzieżową. Są nimi:
  1. Jesteśmy otwarci na różnorodność młodych i ich potrzeb
  2. Umożliwiamy młodzieży podejmowanie decyzji, które ich dotyczą
  3. Traktujemy młodych po partnersku
  4. Dbamy o dobrostan młodych
  5. Podążamy za młodzieżą
  6. Wyrównujemy szanse
  7. Tworzymy międzypokoleniową wspólnotę
  8. Inwestujemy w rozwój młodzieży i ich pasji
Kolejność wartości nie jest przypadkowa. Zostały uszeregowane od tych, które zdaniem ekspertów i młodzieży są fundamentalne dla dokumentu i samego miasta, do tych, które są ważne, ale pełnią rolę uzupełniającą.
Co dalej?
Do końca marca br. opracowany zostanie projekt treści polityki, który przekazany zostanie do konsultacji społecznych. W dokumencie obok wartości – cech, które powinny charakteryzować działania miasta podejmowane na rzecz młodzieży oraz drogowskazów (podpowiedzi dotyczących wdrażania poszczególnych wartości) zostaną przedstawione kierunki, czyli odpowiedzi na potrzeby naszego miasta, jego mieszkańców i pracowników. Kierunki są wyrazem priorytetów, którymi powinniśmy kierować się w działaniach skierowanych do młodych warszawiaków i warszawianek.
infografikainfografikainfografikainfografika

Zbliżamy się do końca części badawczo-diagnostycznej

W ramach procesu opracowania polityki młodzieżowej zaplanowaliśmy szeroką część badawczo-diagnostyczną zakładającą m.in. z:

- 3 grupowych wywiadów eksperckie z ekspertami i ekspertkami
- 8 wywiadów grupowych z młodzieżą
- 7 warsztatów projekcyjnych z młodzieżą

Poniżej przedstawiamy najważniejsze spostrzeżenia i wnioski wyłaniające się z poszczególnych form badawczych.

W najbliższym czasie, grupa ekspercka w oparciu o zebrane materiały badawcze ostatecznie określi najważniejsze kierunki i wartości polityki młodzieżowej.

Wywiady eksperckie

Celem tego etapu była diagnoza głównych hipotez z analizy dokumentów. Chcieliśmy zebrać informację o tym jak osoby pracujące z młodzieżą postrzegają swoich uczestników, co w ich odczuciu jest dla młodych najważniejszą wartością. Dodatkowo w ramach metody „kuli śniegowej” chcieliśmy poznać nowe osoby, z którymi warto byłoby porozmawiać o przyszłej polityce młodzieżowej.

Z wywiadów wyłania się obraz młodzieży warszawskiej jako osób bardzo kompetentnych cyfrowo, które skutecznie realizują w świecie cyfrowym wiele obszarów życia (co tylko potęguje pandemia). Internet wykorzystują nie tylko w celach towarzyskich i kulturalnych, ale również do samorozwoju. Najmłodsza młodzież chętnie sama wytwarza treści kreatywne, w dużej mierze na potrzeby komunikacji ze znajomymi.  Młodzieży brakuje za to kompetencji komunikacyjnych, wykonawczych – takich jak zarządzanie swoim czasem – umiejętności z zakresu media literacy i być może również wglądu w siebie. Obok uniwersalnych wartości takich jak rodzina, relacje ze znajomymi, ważne miejsce w ich systemie wartości zajmują środowisko naturalne i niezależność. Młode osoby zmagają się z:

- wysokimi oczekiwaniami ze strony rodziców, połączonymi z niewystarczająco poważnym traktowaniem przez dorosłych;
- silnymi obawami co do przyszłości i brakiem jasnego pomysłu na siebie;
- przestymulowaniem i przemęczeniem;
- samotnością;
- problemami psychicznymi;

a w przypadku najstarszych:

- trudnościami w osiągnięciu niezależności finansowej bez rezygnacji z czasu wolnego.

Młodzi ludzie chętnie angażują się w działania, które nie wymagają długofalowego zaangażowania, szukają przede wszystkim tego, co da im jakieś umiejętności lub w inny sposób zwiększy ich szansę na dobry start w dorosłość – myślą o przyszłości i czują presję rynku pracy. Dla młodzieży, chociaż zależy jej na niezależności od dorosłych, bardzo ważna jest akceptacja rówieśników i przynależność do grupy. Sprawia to, że młodzież chętnie angażuje się w te aktywności, które wiążą się z budowaniem zespołu lub są zbudowane wokół paczki. Obecną młodzież od wcześniejszego pokolenia odróżniają przekonanie, że jej wybory/działania mają wpływ na świat i potrzeba zaangażowania społecznego. Dla osób najmłodszych – w wieku szkoły podstawowej – ważna jest zabawa i poznawanie świata, jednak obecny system edukacji formalnej zabija ich zainteresowania, kreatywność i pomysłowość .

U najstarszych osób mocniej zaznacza się podział na aktywnych (mają mało wolnego czasu, ale wysokie kompetencje) i nieaktywnych. Nad tą grupą mocniej wisi kwestia wejścia na rynek pracy i próby osiągnięcia samodzielności finansowej.

Wywiady grupowe z młodzieżą

Podczas wywiadów grupowych skupiliśmy się na bliższym poznaniu młodych warszawiaków. Jakimi wartościami kierują się młodzi w swoim życiu? Odpowiedzieliśmy sobie również na pytanie z jakimi wyzwaniami i problemami zmagają się młodzi warszawiacy i warszawianki?

Zrealizowaliśmy wywiady grupowe z następującymi zespołami:

- uczniami klas 7 i 8 szkół podstawowych (wiek 13-15 lat),
- uczniami szkół licealnych (wiek 15-19 lat),
- uczniami szkół technicznych
- studentami uczelni wyższych, w tym przedstawicielami organizacji studenckich i kół naukowych (wiek 19-26 lat),
- osobami młodymi nie uczącymi się (wiek 19-26 lat),
- młodzieżowymi liderami i liderkami
- uczniami niesłyszącymi

Młodzi okiem podsumowań z wywiadów cenią sobie spędzanie czasu ze znajomymi, ale ma to komponent bardziej integracyjny niż konsumpcyjny. Dotykają ich problemy nietolerancji dla grup odstających od znormalizowanej większości. Osoby, które mają rodzinę w Warszawie, wydają się częściej przyznawać do związania z Warszawą i do planów pozostania w mieście. Chętnie angażują się w wolontariaty, jeżeli tylko odpowiednio ich zachęcić (np. popierają WOŚP). W kontekście swojego miasta myślą o swoim sąsiedztwie i swoim najbliższym otoczeniu (osiedle, park, szkoła). Są krytyczni wobec różnych aspektów swojego otoczenia/środowiska, ponieważ czują, że są rzeczy, o które warto walczyć tego rodzaju krytyką.

Codzienność warszawskiej młodzieży można podzielić na czasy przed i po pandemii. Przed kryzysem epidemicznych byli zajęci - od rana do nocy poza domem (szczególnie, jeżeli łączą pracę ze studiami lub szkołę z zajęciami pozalekcyjnymi lub rozbudowanym życiem towarzyskim). Komunikacja miejska była ich głównym środkiem transportu. Codzienne korzystali ze szkoły i jej usług (np. biblioteka), ale także z oferty kulturalnej Warszawy. Ważnym punktem dnia było wcześniejsze wstawanie na dojazdy do szkoły.

W czasie pandemii większość czasu spędzają przed komputerem. Czasem w ramach odpoczynku czytają lub robią inne niekomputerowe rzeczy, chociaż przyznają się do wzrostu konsumpcji internetowej (Tik Tok, Instagram, filmiki na YT lub FB). Mają dużo zajęć dodatkowych, czasem bezpośrednio po zajęciach w szkole. Sprawiają wrażenie przepracowanych bardziej niż zwykle (pojawił się wątek tzw. „realizacji tematu”, czyli de facto samodzielnego uzupełniania wiedzy zawartej w podstawie programowej). Po całym dniu potrzebują wyciszenia. Jeżeli spacery, to raczej w okolicy, ale byle wyjść z domu - dobrą okazją bywa wyjście z psem.

Warsztaty projekcyjne

Wszystkie warsztaty zostały przeprowadzone w formule online za pośrednictwem platformy Zoom udział w nich wzięło 91 osób.

Podczas warsztatów uczestnicy i uczestniczki zostali zapytani o wyzwania i potrzeby młodzieży, a także wartości, którymi w życiu kierują się młodzi warszawiacy i warszawianki. Ponadto młodzi wskazywali wartości istotne w funkcjonowaniu miasta oraz określali możliwości ich realizacji w różnych obszarach i sferach działania Warszawy (np. edukacja, kultura, rozwój przestrzenny, turystyka, opieka zdrowotna, transport, ochrona środowiska). W trakcie warsztatów wykorzystywano następujące metody i formy pracy: praca indywidualna, praca grupowa, dyskusja, praca z tekstem, praca z aplikacją interaktywną, quiz, praca z wirtualną tablicą, kolaż.

Uczestnicy i uczestniczki warsztatów, niezależnie od grupy, zwracali uwagę na kwestie dotyczące ekologii i ochrony środowiska. Warszawa przyszłości w opinii młodych powinna stawać się jeszcze bardziej „zielonym miastem”. Młodzi wskazywali również wyzwania, z którymi sami się zmagają lub które dotyczą bezpośrednio ich znajomych. Podkreślono m.in.:

- ograniczenia związane z obecną sytuacją epidemiologiczną, które negatywnie oddziałują na zdrowie psychiczne oraz aktywność społeczną młodych (problem wskazywany najczęściej przez osoby aktywne, które przed pandemią podejmowały działania wolontariackie),
- brak poczucia bezpieczeństwa w niektórych miejscach i/lub w związku z wydarzeniami społecznymi, politycznymi, sportowymi mającymi miejsce w Warszawie,
- zwiększenie dostępu do bezpłatnej lub niskopłatnej oferty kulturalnej,
- dalszy rozwój transportu publicznego, głównie w częściach miasta pomiędzy ważnymi węzłami komunikacyjnymi,
- ułatwienie startu w przyszłość – realizacja w szkołach zajęć z doradztwa zawodowego, wspieranie rozwoju kompetencji młodzieży poprzez organizację dodatkowych kursów lub zwiększenie możliwości usamodzielnianie się (np. poprzez tworzenie oferty mieszkań na wynajem).

Do głównych wartości przedstawionych przez młodzież zaliczyć można otwartość i tolerancję (związana przede wszystkim z poszanowaniem praw mniejszości oraz cudzoziemców), wolność, rodzina (wskazywana często jako rozpoczęcie nowego etapu w życiu młodzieży), rozwój (zarówno w sferze prywatnej jak i zawodowej), bezpieczeństwo i szacunek. Warszawa postrzegana jest przez młodych jako wyznacznik dla innych miast. Działania, które realizowane są przez młodzież w stolicy, „dają impuls” młodym w innych społecznościach.

Wśród najmłodszych uczestników warsztatów dostrzec można brak znajomości topografii i historii Warszawy. Kwestie dotyczące zasadności poznawania miejsc historycznych i kulturalnych w mieście dostrzegła także młodzież ze szkół ponadpodstawowych. Z kolei jednym z wyzwań dotyczącym starszej młodzieży, głównie studentów, jest trudność w zachęcaniu ich do angażowania się w życie miasta, a także budowania „głębszych” relacji z miastem.

W trakcie ćwiczenia „Warszawa przyszłości” młodzież wskazywała kierunki, w których powinno rozwijać się miasto. Najczęściej zwracano uwagę na nowoczesność miasta przy zachowaniu jego historii, tworzenie przestrzeni do relaksu i odpoczynku (w tym zwiększanie liczby obszarów zielonych), rozwijanie działań wspierających rozwój młodzieży (np. dodatkowe kursu, stypendia), zwiększenie dostępności do opieki zdrowotnej, rozwijanie wspólnot sąsiedzkich.

„Warszawa przyszłości” - Board 1, opracowany przez uczniów i uczennice szkół licealnych „Warszawa przyszłości” - Board 3, opracowany przez studentów i studentki uczelni wyższych „Warszawa przyszłości” - Board 11, opracowany przez uczniów i uczennice szkół technicznych, zawodowych i specjalistycznych

Startujemy z Polityką młodzieżową!

8 października 2020

2020 rok jest ostatnim rokiem realizacji programu dedykowanego warszawskiej młodzieży pt. -„Młoda Warszawa. Miasto z klimatem dla młodych 2016-2020”. Program – na co wskazują wyniki przeprowadzonej ewaluacji - wyraźnie przyczynił się do podniesienia jakości życia młodzieży
w mieście oraz zwiększenia uczestnictwa tej grupy w życiu miasta.

Sukcesem programu „Młoda Warszawa” są działania, które wprowadziły punktowo, oddolnie zmiany postaw zarówno grup młodzieżowych, jak i instytucji miejskich. Zaobserwowaliśmy jednak wyraźną potrzebę dokumentu, który parasolowo wskaże zarówno wartości, jak i kierunki pracy z młodzieżą spójne dla całego miasta. Nowy dokument, który będzie miał charakter polityki, będzie sprzyjał wprowadzeniu trwałej i znaczącej zmiany na rzecz poprawy sytuacji młodych warszawiaków i warszawianek, pozwoli zapewnić spójność wszystkich prowadzonych przez biura urzędu i jednostki miejskie działań na rzecz młodzieży w kolejnych latach. Tym bardziej, że młodzież jako grupa wiekowa wpisuje się we wszystkie cele wskazane w Strategii #Warszawa2030.

W polityce określone zostaną wartości i postawy, które są kluczowe w kontekście pracy z młodzieżą na wszystkich jej płaszczyznach, a które to będą stanowić wytyczne dla wszystkich podmiotów współpracujących z i na rzecz młodzieży.

Polityka młodzieżowa, która w jasny sposób odpowiada na pytanie, do czego wspólnie jako miasto dążymy, ułatwi młodym odnalezienie się w gąszczu miejskich działań, ale także będzie dla nich wsparciem w kształtowaniu pozytywnych postaw i swojej tożsamości.

Opracowując politykę, zadbamy o uczestnictwo młodzieży w całym procesie, zarówno na etapie tworzenia dokumentu, jak i na etapie jego konsultowania.

Przy realizacji procesu opracowania polityki młodzieżowej współpracujemy z Fundacją Pole Dialogu.